ताजा समाचार
नेपाल प्रहरी र प्रदेश प्रहरी कार्य सञ्चालन विधेयक स्वीकृत || यातायात मन्त्री रघुवीर महासेठ र प्रभु शाहविरुद्ध उजुरी दर्ता गराए,कारबाही || बजेट अधिवेशन अन्त्य हुँदै, प्रधानमन्त्रीले सम्बोधन गर्ने || गणेशमान चारनाथ नगरपालिकामा जारी राष्ट्रियस्तरीय गोल्डकप फुटबल प्रतियोगिता सम्पन्न || रियल मड्रिडलाई पीएसजीले हरायो || धनुषामा बालिकालाई बलात्कार गरी हत्या गर्ने दुई जनालाई जन्मकैद || चिकित्सा शिक्षा आयोगलाई प्रभावित पार्ने हैसियत कसैको पुग्दैन : प्रधानमन्त्री || दशैं दिपावली तथा छठ पर्वको असोज १२ देखि उपलक्ष्यमा || जानकी मन्दिरलाई विश्व सम्पदाको सूचीकरणका लागि सीमाङ्कन || वैज्ञानिकहरुले जन्माए डेंगु प्रतिरोधी लामखुट्टे, नौ देशमा परिक्षण सम्पन्न || मध्य तथा पूर्वमा चट्याङसहित मध्यम वर्षाको सम्भावना || इंग्ल्यान्ड र अष्ट्रेलियाबीचको एसेज सिरिज बराबरीमा || समाजवादी पार्टीले दिपावली र कालो दिवस दुबै बहिस्कार गर्ने कठोर || नेकपा सांसदको सहमतिलाई भाँड भैलोका सथै चुनौती दिदै संसदमा कांग्रेस || भूमिहिन,सुकुम्बासीका समस्या समाधान हुन्छ,शंका नगर्नुस् : मन्त्री अर्याल || नेकपाका नेता माधव र मात्रिका विरुद्ध उजुरी, ओली र || एमबीबीएसको प्रवेश परीक्षा लिन सर्वोच्च अदालतले दियो आदेश || त्रिविलाई उत्तरपुस्तिकाको शुल्क पुनरावलोकन गर्न राष्ट्रिय सूचना आयोगले दिए निर्देशन || नेपालका लेग स्पिनर सन्दीपका टिम बार्बाडोस ट्रिडेन्ट्सले क्यारेवियन प्रिमियर लिग || सीडीपीको अनुगमन , सरस्वती आधारभुतमा नयाँ भवन || राष्ट्रपतिले फिर्ता गरेको राहदानी विधेयक प्रतिनिधिसभामा पेश हुने || आवश्यक परे घाउको शल्यक्रिया गरी फ्याक्ने उपचारका लागि आगामी वर्ष || रोनाल्डोको चार गोलमा पोर्चुगलको जित || प्रदेश २ को स्थायी राजधानी जनकपुरमै रहने,नामाकरणमा समस्या || पेट्रोलियम पदार्थ आयातमा एक अर्ब जोगिँदै || नेकपाका नेता बामदेव गौतमलाई पनि डेंगु || चेक बाउन्समा राष्ट्र बैंकको कडाइ, एक हप्तामा भुक्तानी नभए कालोसूचीमा || धनुषा सहित सहित ५६ जिल्लामा फैलियो डेंगु,प्रदेश २ मा ३९ || नागरिकता विधेयक सम्वन्धि समितिको बैठकमा नयाँ विवाद सुरु भयो,दण्डरसजायमा ‘र’ || एसिड आक्रमणमा परेकी मुस्कानलाई भेट्न अस्पताल गए मुख्यमन्त्री राउत,खातुनको उपचारमा || सुरक्षाको कारण देखाउँदै श्रीलंकाको क्रिकेट टोली पाकिस्तान जान गरे अस्वीकार || महोत्तरीमा दाजुभाइको झगडाले आमाको ज्यान गयो || ‘यातायात मजदूरले अनिवार्यरूपमा पोशाक लगाउनुपर्ने’ || प्रदेश २ का सांसदहरुले गरे छात्रामाथि एसिड प्रहार गर्नेलाई कडा || चिनियाँ विदेशमन्त्री नेपाल आउँदै || यू-१९ एसिया कप खेलमा नेपालले बंगलादेशसँग खेलने || धनुषामा बस दुर्घटना, दजर्नौ घायते || अव निजामती कर्मचारीले सहसचिव र उपसचिवमा खुला प्रतिस्पर्धा गर्न नपाउने || एमबीबीएसको प्रवेश परीक्षामा सर्वोच्चले रोक्न अन्तरकालीन आदेश || मेयर सहित चारजनाविरुद्ध ज्यानसम्बन्धी कसुर मुद्दा दर्ता ||
पाकिस्तानमाथि कहाँसम्म जान सक्छ भारत ?



०, ०, India

भारत प्रशासित काश्मिरको पुलवामामा सीआरपीएफका फौजमाथि भएको हमलापछि भारतीय प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले भनेका छन् कि उनले जवाफी कारवाहीका लागि सेनालाई पूर्णत छुट दिएका छन् । यो हमला बितेको तीन दशकमा भारतमाथि भएको सबैभन्दा खतरनाक चरमपन्थी हमला हो । यो हमलापछि प्रधानमन्त्री मोदीले भनेका छन्, चरमपन्थी संगठन र उनका सहयोगीले ठूलो मूल्य चुकाउनुपर्ने छ । गृहमन्त्री राजनाथ सिंहले यो हमलाका लागि पाकिस्तानलाई जिम्मेवार ठहर्रुयाउँदै करारी जवाफ दिने धम्कीसमेत दिएका छन् । मिडियामा पनि आक्रमकताको सुर छ । केही प्रभावकारी टेलिभिजन त बदला लिनका लागि उत्ताउला देखिइरहेका छन् । आत्मघाती कार हमलाको जिम्मेवारी पाकिस्तानी भूमिमा क्रियाशील संगठन जैश–ए– मोहम्मद (जेईएम) ले लिएको छ । अमेरिकासहित केही देशले यो संगठनलाई चरुमपन्थी संगठनको सूचीमा राखेका छन् । यसका संस्थापक नेता मौलाना मसूद अजहरलाई भारतीय सुरक्षा बलले १९९० को दशमा गिरफ्तार गरेको थियो । १९९९ मा दिल्ली आइरहेको विमानकाठमाडौंबाट) अपहरण गरेर कान्दाहार लगिएपछि यात्रीको रिहाईका लागि बदलामा चरमपन्थीलाई भारतले रिहा गरिदिएको थियो । त्यसमा अजहर पनि सामेल थिए । भारतीय प्रशासन हमेसा त्यो विमान अपहरणकाण्डका लागि पाकिस्तानलाई जिम्मेवार ठहर्रुयाउँछ । बितेका केही वर्षदेखि अजहरलाई ‘ग्लोबल टेरोरिस्ट’ का रुपमा चित्रित गर्नका लागि भारतले संयुक्त राष्ट्रमाथि दबाव दिँदै आयो । त्यहाँ पाकिस्तानको साहयोगी देशका रुपमा चीनले हमेसा यो पहलको विरोध गर्दै आयो । पलुवामा हमलामा जेईएमकको संलिप्तताबाट पाकिस्तानको सिधा सम्बन्ध स्पष्ट हुन्छ । सन् २००१ मा भारतीय संसदमाथि हमलाका लागि जैशलाई जिम्मेवार ठानिएको छ, सो हमलामा ९ सुरक्षाकर्मीको मृत्यु भएको थियो । त्यसपछि दुबै देशवीच हालत यति तनावपूर्ण रह्यो कि केही महिनासम्म युद्धजस्तै स्थिति बनिरह्यो । सन् २०१६ मा पठानकोट एवं उरीस्थित भारतीय सैन्य प्रतिष्ठानमाथि हमला भयो, त्यसपछि भारतीय सेनाले दाबा गर्रुयो कि उसले लाइन कन्ट्रोलमा रहेको चरमपन्थीको शिविरमाथि ‘सर्जिकल स्ट्राइक’ गर्रुयो । यसचोटि भारतीय जनता पार्टीको नेतृत्ववाला सरकारलाई ज्यादा केही गर्ने दबाव छ । २०१६ कोसर्जिकल स्ट्राइक धेरै सीमित थियो, समय र टार्गेट दुबै दृष्टिले । जसका कारणले पाकिस्तानले यो (सर्जिकल स्ट्राइक) भएकैमा समेत इन्कार गरेको थियो । त्यसैगरी भारतीय सेना, यो स्वीकार गर्छ कि क्षति पुर्रुयाउनेवाला चरमपन्थी हमलामाथि उसले पाकिस्तानविरुद्ध तत्कालै कारवाही गर्नु परे पनि ऊ सक्षम छ । तर, यो कदमले त्यो खतरालाई बढाउने छ र त्यहाँसम्म पुग्न सक्छ, जहाँ केवल युद्ध नै सामनेमा हुनेछ । यो डर तब बढ्ने छ, जब दुबैदेशसँग आणविक हतियार छ । पाकिस्तानले यी हतियार प्रयोग गर्ने संकेत पनि कैंयौंपटक दिएको छ । पाकिस्तानको विदेश मन्त्रालयले पुलवामा हमलापछि ‘गम्भीर चिन्ता’ जनाउँदै ट्विट गरेर आरोपको खण्डन गरेको छ, जसमा विनाकुनै जाँच भारत सरकार र भारतीय मिडियाले यो हमलामा पाकिस्तानको सम्बन्ध जोडिइरहेका छन् । भलै आत्मघाती हमलाप्रति जैश(एमो हम्मदले जुन प्रकारले जिम्मेवारी लिएको छ र त्यसका संस्थापक मसूद अजहर जुनप्रकारले पाकिस्तानमा स्वतन्त्रतापूर्वक घुमिरहेका छन्, त्यसलाई देखेर भारतीयहरुलाई कुनै अरु सुबतको जरुरत पर्दैन । पाकिस्तानी सेनाको नियन्त्रणमा रहेको गुप्तचर एजेन्सी इन्टर सर्भिस इन्टिलिजेन्स (आइएसआई लाई पनि जैश(ए( मोहम्मदबाट समस्या रही आएको छ । वास्तवमा जैश, लश्कर(ए(तैयबा जस्तो चरमपन्थी संगठन होइन, जसले पाकिस्तानको सेनाको आदेश मानिरहन्छ । जैश पाकिस्तानी सैन्य अड्डामाथि पनि हमला गर्न हिच्किचाउँदैन । सन् २००३ मा यस संगठनले पाकिस्तानका सैन्य शासकपरवेज मुशर्ररफमाथि दुईचोटि खतरनाक हमला गरिसकेको छ । यसका बाबजुद जैशमाथि पाकिस्तानी सेनाले आफ्नो आँखा बन्द गर्दै आएको छ । यसबाट काश्मिरमा तनावपूर्ण स्थिति बनाइराख्नका लागि संगठनको उपयोगिता छ । भलै, अब यो हेर्नुपर्ने हुन्छ कि जैश(एमो हम्मदमाथि के कारवाही हुन्छ ? यसलाई लिएर भारतमाथि धेरै दबाव पर्नेछ । र, चीनसँग पनि यो सम्भव छ । किनकि, मानिँदै आएको छ कि चीन अब अजहरलाई पक्षपोषण गर्नबाट धेरै अगाडि बढिसकेको छ । यसमा सम्भव छ कि यो समूहलाई पाकिस्तानमा प्रतिबन्ध लगाइनेछ । भौगोलिक राजनीतिमा यो आत्मघाती हमलालाई स्थानीयता भन्दामहत्वपूर्ण देख्न सकिन्छ । बितेको एक वर्षमा भारतीय सुरक्षा बलले करिब तीन सय कास्मिरी चरमपन्थीलाई मारेको छ । यसमा बढीजसो दक्षिण कास्मिरका थिए, जहाँ यो हमला भएको छ । यसमा चरमपन्थी समूहका सामुन्ने आफ्नो उपस्थिति देखाउनका लागि ठूलो हमला गर्नु आवश्यक बन्न गयो । यो इलाकामा जुन चरमपन्थी समूहको दबदबा छ, जसमा हिज्ब(ऊ( मुजाहिद्दिन, आत्मघाती हमलालाई गैर इस्लामिक मान्छ । यसमा जैश( ए( मोहम्मद र लश्कर(एतै यबामाथि नै यस्तो हमलाको जिम्मेवारी छ । भारतीय सुरक्षातन्त्रका लागि यो गम्भीर गुप्तचरी कमजोरी हो । पुलिस र गुप्तचर एजेन्सीले यो प्रश्नको सामना त गर्नैपर्ने हुन्छ कि जैश– ए मोहम्मद भारतीय सेनाको यति ठूलो डफ्डामाथि आक्रमण गर्न कसरी सफल भयो ? जसमा भारी मात्रामा बिस्फोटक पदार्थराखिएको कारको प्रबन्धदेखि लिएर त्यसको निगरानी, हमलाको पूर्वाभ्यास र कैयन स्तरको सुरक्षा व्यवस्थामा जोडिएका सवालहरु सामेल छन् । यतिबेला भारत सरकार विकल्पहरुमाथि विचार गरिरहेको छ । आर्थिकरुपमा उसले कदम उठाउँदै पाकिस्तानसँग ‘मोस्ट फबर्स नेसन’को दर्जा फिर्ता लिने निर्णय गरेको छ । यसबाट पाकिस्तानलाई व्यापारिक फाइदा मिल्ने छैन । यसबाहेक भारत सरकार पाकिस्तानलाई राजनीतिकरुपमा पनि अलग(थलग गर्ने कुरा गरिरहेको छ । तर, जबसम्म ज ैश – ए – म ा ेह म् म द म ा  िथ पाकिस्तानले कुनै कारवाही गर्दैन, तबसम्म यस्ता अरु हमला हुने आशंकालाई अस्वीकार गर्न सकिँदैन । शक्ला बीबीसी हिन्दीका सामरिक विशेषज्ञ हुन् । उनको यो विश्लेषण बीबीसीबाट भावानुवादीत रहेको छ ।

Reporter : रेडियो जनकपुर
Comment Box

प्रतिनिधिसभाले दुईवटा विधेयक स्वीकृत गरेको छ । बुधावर बसेको बैठकले...

नेकपा पार्टी मुख्यालयमा स्थायी समिति सदस्य रघुवीर महासेठविरुद्ध मंगलबार उजुरी...

संघीय संसदको चालू अधिवेशन बिहीबार अन्त्य गरिँदै छ । बजेट...

धनुषाको गणेशमान चारनाथ नगरपालिकामा जारी राष्ट्रियस्तरीय गोल्डकप फुटबल प्रतियोगिता सम्पन्न...

च्याम्पियन्स लिगमा फ्रेन्च क्लब पेरिस सेन्ट जर्मेन ९पीएसजी०ले स्पेनिस क्लब...

एक बर्षअघि १० बर्षीया बालिकाको बलात्कार गरी हत्या गर्ने दुई...

प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले चिकित्सा शिक्षा आयोगले कसैको प्रभाव...

विभिन्न क्षेत्रका व्यक्तिहरुले दशैं दिपावली तथा छठ पर्वमा सस्तो दरमा...

विश्व सम्पदाको सम्भाव्य सूचीमा रहेको जानकी मन्दिरलाई सूचीकृत गराउने सन्दर्भमा...

यो वर्ष दक्षिण एसिया मात्र होइन दक्षिण पूर्वी एशियाका फिलिपिन्स,...

मंगलबार देशभरको मौसम सामान्यदेखि पूर्ण बदली रहने मौसमविद्ले अनुमान गरेका...

अन्तिम टेष्ट क्रिकेटमा इंग्ल्यान्डले अष्ट्रेलियालाई १३५ रनले पराजित गरेसँगै पाँच...

सत्तारुढ समाजवादी पार्टीले नयाँ संविधान जारी भएको दिन दिपावली नगर्ने...

सत्तारुढ नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी ९नेकपा० का संसदले अरोपित वडाध्यक्षलाई मुद्दा...

भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्री पद्माकुमारी अर्यालले भूमिहीन, सुकुम्बासी,...

नेकपाको केन्द्रीय कार्यालयमा केपी शर्मा ओली र प्रचण्ड मिल्दाको असर...

सर्वोच्च अदालतले एमबीबीएसको प्रवेश परीक्षा लिने बाटो खुला गरेको छ...

विद्यार्थीले उत्तरपुस्तिका हेर्दा र प्रतिलिपि प्राप्त गर्दा लाग्ने शुल्क पुनरावलोकन...

नेपालका लेग स्पिनर सन्दीप लामिछाने रहेको टिम बार्बाडोस ट्रिडेन्ट्सले क्यारेवियन...

सुनसरीको देवानगञ्ज गाउँपालिका ७ राजगञ्ज सिनुवारीमा रहेको सरस्वती आधारभुत विद्यालयमा नयाँ...

राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीले प्रमाणीकरण नगरी फिर्ता पठाइदिएको राहदानी विधेयक संसदमा...

प्रधानसेनापति पूर्णचन्द्र थापाले नेपाली सेनामा देखिएको क्यान्सर निको पार्ने बताएका...

पोर्चुगलले युरो कप छनोट फुटबलमा लिथुनियालाई पराजित गरेको छ ।...

प्रदेश नम्बर २ को स्थायी राजधानी जनकपुर नै हुने भएको...

पेट्रोलियम पदार्थको आयातका लागि वार्षिक खर्च हुँदै आएको नेपाल सरकारको...

नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) का सचिवालय सदस्य वामदेव गौतमलाई डेंगु...

नेपाल राष्ट्र बैंकले चेक बाउन्स रोक्न कडा नीति अख्तियार गरेको...

सिंहदरबार छेउछाउमै केही नहुँदासम्म बाहिरी जिल्लाको समस्या नसुन्ने नेपाल सरकारको...

नागरिकता ऐन २०६३ लाई संशोधन गर्न बनेको विधेयकमा राव्य व्यवस्था...

प्रदेश २ का मुख्यमन्त्री लालबाबु राउतले एसिड आक्रमणमा परेकी मुस्कान...

सुरक्षाको कारण देखाउँदै श्रीलंका क्रिकेट टिमका १० खेलाडीहरु पाकिस्तान जान...

महोत्तरीको बर्दिवास नगरपालिका–३ मा दाजुभाइबीचको झगडाले आमाको ज्यान गएको छ...

यातायात क्षेत्रमा कार्यरत मजदूरहरुले अनिवार्यरुपमा पोशाक लगाउनुपर्ने भएको छ ।...

प्रदेश २ का सांसदहरुले छात्रामाथि एसिड प्रहार गर्नेलाई कडा कारबाही...

चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यी तीनदिने भ्रमणका लागि आइतबार नेपाल आउँदैछन्...

एसीसी यू-१९ एसिया कप क्रिकेटमा आज नेपालले टेष्ट नेशन राष्ट्र...

धनुषामा बस दुर्घटना हुदा दर्जनौ घायते भएको छ ।...

निजामती सेवामा कार्यरत कर्मचारीले उपसचिव र सहसचिव पदको खुला परीक्षामा...

सर्वोच्च अदालतले भदौ २१ गते शनिबार सञ्चालन हुने त्रिभुवन...

धनुषाको हंसपुर नगरपालिकाका मेयर रामज्ञान मण्डलसहित वडाअध्यक्ष कार्यपालिका सदस्य र...